Mario: VVV-gids Sardinië

Mario werpt zich steeds vaker op als de onbezoldigde VVV-gids voor Sardinië, en in het bijzonder Atzara. Met de realisering van enkele fraaie B&B locaties in het centrum van de Blue Zones van het eiland kan hij nu ook gasten laten overnachten. Maar zijn grote trekpleister blijft natuurlijk de wijngaard die hij met zijn familie bestiert.

Onlangs werd een nieuwe promotiefilm gemaakt. Als je daar naar kijkt, krijg je direct heimwee naar Atzara en heb je trek in een glas bekroonde Fradiles Memorias. Bijgaand het spotje:

Atzara loopt uit

Mario heeft weer erg genoten deze zomer tijdens zijn verblijf op Sardinië. Hij was onder meer getuige van de jaarlijkse processie in zijn geboortedorp Atzara.

Dat is een godsdienstige plechtigheid waar alle gelovigen in het dorp voor uit lopen. De feestdag kenmerkt zich door zingende en dansende inwoners in klederdracht. Speciaal voor dit blog maakte Mario een kort filmpje van deze folklore:

Ernst Schorfhaar en zijn vrouw waren deze periode als deelnemer aan het Lease Grape Vine programma Grecccherie op Atzara. In een dagboek doen zij graag verslag van hun ervaringen:

Nu Mario de mogelijkheid heeft één van zijn 3 prachtige B&B in Atzara te verhuren zijn we van 20 tot 29 augustus 2019 op vakantie gegaan naar Atzara waar de wijngaarden liggen. Hieronder volgt een verslag van ons bezoek.

Het toeval wilde dat Mario dezelfde periode ook voor zaken in Atzara bivakkeerde waardoor we volop met hem onderdeel waren van het sociale leven in en rond Atzara. 

We zaten in ‘de groene kamer’. Een mooie tweepersoonskamer met heerlijke bedden, twee luxe fauteuils, een prachtige badkamer en voorzien van koelkast, kluis, Nespresso apparaat en föhn. Iedere dag werd er schoongemaakt. 

In Atzara is een kleine supermarkt, slager, bakker en twee cafeetjes voor het ontbijt. Wij zelf zaten steeds bij La Piazzetta waar Alexandra achter de bar staat.

Er is ook een pizzeria met een café; vooral leuk om locals te ontmoeten. De naam is All Vecchio Mulino (in de oude molen). In het café van Sarah drink je heerlijke aperitiefjes (zij is een van de weinige Italianen in Atzara die redelijk Engels spreekt). In het restaurant ernaast van haar broer Gianni kun je prima pizza’s en pasta’s eten. Ook de wijnen van Mario kun je hier krijgen! In dit restaurant werken twee zusjes (Pamela en Arianna). Alles bereik je binnen drie minuten lopen van de B&B. 

Een heerlijke witte wijn is de Karmis. Naast de Fradiles en de Memorias is ook de Antiogu een heerlijke rode wijn uit de stal van Mario en zijn familie. 

Nu volgt een verslag wat wij zoal gedaan hebben, veelal op advies van Mario die deze dagen ook in Atzara was, evenals Evelien. Het was bijzonder om te ervaren hoe geliefd en gerespecteerd zij zijn in Atzara. We zijn er van overtuigd dat hun aanwezigheid er mede voor gezorgd heeft dat wij ons zeer thuis voelden in Atzara. 

Op 19-8-2019 na een prima vlucht om 18.30 uur geland. Oeps, Mario heeft alleen de verkeerde datum aan onze auto verhuurder (Mida) doorgegeven. Onze auto is pas 24 augustus beschikbaar. Dus met Mario in de Cinquecento naar Atzara. De komende dagen is hij daardoor onze privéchauffeur. Vanaf nu heet hij Mario Verstappen! 140 km per uur waar het kan maar altijd met vaste hand stuurt hij in hoog tempo door het mooie berglandschap. 20 km voor Atzara, STOP, Carabinieri. Mario knijpt hem, maar mag doorrijden omdat hij zegt: “ik heb opa en oma uit Holland” opgehaald. Om 21.30 uur gegeten bij de pizzeria en daarna met vrienden van Mario nog wat gedronken. Om 01.00 uur eindelijk in onze kamer.

21 augustus

Eerst ontbeten, gewandeld en boodschappen gedaan. Daarna om 13.00 uur een biertje in de kroeg met Mario en Antonio zijn neef en nog een Mario (picollo) een vriend! Met Google translator kom je ver!
Daarna lunch op een Agrutorissimo (Su Connottu in Sorgono). Vervolgens even een Siësta gehouden en daarna de start van de Atzara dorpsfeesten mee gemaakt tijdens in het kerkje net buiten Atzara . De kerk zat vol en buiten stonden zeker 50 mensen te wachten. Na afloop kwamen ze rond met Vernaccia wijn en Sardijnse koekjes. ‘s Avonds heerlijk antipaste en pizza gegeten met Mario en Lorenzo, een heel goede vriend van Mario uit Cagliari die gelukkig ook Engels spreekt. 

22 augustus

Vandaag naar de wijngaarden van Memorias, samen met familie Lageman uit Diepenveen, die in Alghero vakantie vierden. Paolo (Mario’s neef) leidde ons rond. Vertelde veel over de wijnen, liet verschiilende druiven en wijnen proeven. Onder andere de Memorias 2018. Daarna met zijn allen uitgebreid geluncht in Tonara bij een vriend van Mario in restaurant Locanda Del Muggianeddu. Wat een feest is het toch om ‘antipaste’ te bestellen en aan de kok over te laten wat je krijgt. Het een is nog lekkerder dan het ander. (Tonara is het dorp van de nougat, die moet je proeven, veel smaakvoller dan bij ons!).

‘s Avonds de processie en het dorpsfeest in Atzara meegemaakt met mooie klederdracht en traditionele dansen met snel voetenwerk. 

23 augustus

Heerlijk uitgeslapen, ontbeten met de locals en Mario. Daarna grote wandeling door de bergen van Aztara. Op zoek, en gevonden, naar de kerk van Santa Maria de Susu uit 1203. Daarna heerlijk geluncht met antipasti van vis, vlees en kaas. Heerlijk.

Mario verrast ons met een heerlijke fles Memorias. Na 2 uur lunchen even uitbuiken op bed. Lezen en een hevige regenbui laten passeren. Daar friste het van op. Eind van de middag dorpje in gewandeld en daarna weer heerlijk gegeten bij Gianni. Op tijd naar bed want morgen moeten we vroeg (5.30 uur) op om Evelien en onze auto in Cagliari op te halen. 

24 augustus

Om 6.30 uur vertrokken naar Cagliari om onze huurauto op te halen en de stad te bekijken. Rondrit met de elektrische bus gemaakt. Veel gewandeld. Palazzo Communale, de Kathedraal. Castello hoog in de heuvel met prachtig panorama. Bastion San Remy, Porta dei Leoni, Porte dell’Elefante. Heerlijk vis gegeten bij Stella Marina Di Montecristo, ook een vriend van Mario. 

25 augustus

Na de koffie die er steeds weer anders uitziet en een zoet broodje, dat iedere keer anders is en een vers geperst glas succo d’arancia via een prachtige bergroute langs het Omodeomeer naar Nuoro gereden. Aldaar bleek er groot feest te zijn! Daarna naar Ollolai gereden en ‘s avonds weer heerlijk gegeten in Atzara bij Gianni. 

26 augustus

Ontbeten met Mario en Evelien. Daarna koffie gedronken bij La Piazzetta. Een dagje relaxen aan het strand van Si Arutta vlak bij Cabras op ruim een uur rijden van Atzara. Heen en terug dezelfde route: Sorgono, Neonelli, Samugheo, Oristano naar Cabras en dan naar San Salvadore. Weer leuk om te ontdekken dat dezelfde weg heen en terug toch anders is. ‘s Avonds gegeten bij Su Connottu (richting Sorgono rijden en dan de bordjes Agriturismo volgen) 

27 augustus

Na de koffie via wederom een mooie rit via Austis, Lago Omodeo, Sedilo, Ghilarza en Tramazata een dagje naar het strand geweest in Putzu Idu. Mooi gelegen in de baai boven San Salvatore. De terugweg weer een andere route gekozen via Solarussa, Neonelli, Sorgono met weer prachtige views. ‘s Avonds weer vertrouwd een heerlijke pizza gegeten in Atzara bij Al Vecchio Mulino. 

28 augustus

Op tijd op omdat we naar de oostkust willen. Via Fonni, Mamoiada en Orgosola naar Santa Maria Navarresse. Een prachte route met heel veel bochten en verschillende landschappen. Mooie strandjes langs de kust! Terwijl we bij een pizzeria zaten, zagen we de lucht zwart worden en op tv waren er beelden dat het in Cagliara noodweer was. Dus fluks in de auto en terug naar huis. Wel de hele weg regen en onweer en af en toe modder op de weg, maar gelukkig heelhuids om 15.15 uur weer thuis! 

‘s Avonds een aperitief bij Sarah en gezellig met Mario en Evelien gegeten bij Gianni. Bij het afscheid werden we verrast met een handgeschreven afscheidsbrief van Arianne, eigen wijn van Gianni, zelfgebakken koekjes van Sarah en een fles Karmis voor thuis. Wat een lieve mensen allemaal. 

29 augustus

Rustig ontbeten en om 11.00 uur naar Cagliari gereden waar we hebben afgesproken met Mario, Evelien en Lorenzo voor lunch bij een van hun favoriete visrestaurants: Ziu Ninu. We snappen waarom we daar moeten eten: heerlijke visgerechten die ons steeds weer verrassen. 

Wij kunnen een bezoek aan Atzara en de wijngaarden van harte aanbevelen! Sardinië is een prachtig groot eiland (oppervlakte bijna even groot als Nederland met maar 1.6 miljoen inwoners. Dus veel rust en ruimte. Atzara is nog een authentiek Italiaans dorp met mooie oude panden en vooral erg gastvrije inwoners En een ding is voor ons zeker, Atzara heeft een plekje in ons hart veroverd. Iets wat we nu zeker gemeen hebben met Mario! 

Atzara kan niet zonder Mario

Atzara op Sardinië heeft een onweerstaanbare aantrekkingskracht op Mario.  Vraag aan een willekeurige inwoner of ze weten waar Mario uithangt en de kans is groot dat ze exact aangeven waar hij verblijft, maar ook dat ze (verre) familie van hem blijken te zijn.

Mario kan niet zonder Atzara, maar Atzara kan evenmin zonder Mario. De wijngaard Fradiles van zijn neven is zijn lust en leven. Sinds dit jaar exploiteert hij er ook drie vakantiehuizen. Hij is daarnaast een zeer geziene gast in de restaurants en wijnbars van het dorpje.

De ‘Smaak van Mario’ probeerde een dag het tempo van Mario bij te houden en maakte kennis met enkele familieleden en vrienden, onder wie huisarts Tonino die door zijn gelijkenis met oud-scheidsrechter Frans Derks ‘Franciscus de Var’ werd genoemd door certificaathouder Noud Cornelissen. Mogelijk dat Tonino die naam voor altijd adopteert. Maar ook Gianni Corona was onvergetelijk in zijn ‘grot’. De kapper heette die dagen Ad Peters en was daar zo trots op dat hij aanbood iedereen de volgende keer te knippen.

Een sfeerbeeld met veel drank, bourgondische buffetten, gezang en met Mario als stralend middelpunt.

Mario woont naast zijn wieg

Twee panden verwijderd van zijn geboortewieg in Atzara heeft Mario al bijna een kwart eeuw zijn tweede huis. Zijn vader gebruikte het ooit als wijnhuis naast zijn slagerij waar boven het gezin woonde. Mario groeide daar op met zijn zes broers en zus. Zijn jongere broer resideert er nu. Feitelijk woonde Mario er maar kort -door de vroege dood van zijn moeder- en verblijft hij al langer in Nederland.

Atzara heeft echter een onweerstaanbare aantrekkingskracht op Mario gehouden. Hij komt bijna maandelijks in het dorp, gelegen op 530 meter boven de zeespiegel en waar nog maar 500 huishoudens wonen.

In zijn sfeervol ingerichte huisje met altijd een fles wijn binnen handbereik en in de deuropening van zijn ouderlijke huis praat hij over ‘zijn leven’ en de bijzondere band met dit dorpje waar de tijd nog stilstaat.

Slapen bij Mario

Sinds deze maand kunnen certificaathouders van Fradiles Memorias ook overnachten in de Bed & Breakfast Holiday Mandrolise DOC in Atzara. Mario Lai heeft drie huizen in zijn geboortedorp op Sardinië omgetoverd tot logeerverblijf van zijn gasten. Hij heeft de huizen smaak- en stijlvol laten inrichten. Aan elke detail is gedacht; de sleutelhangers met de sleutels van de appartementen zijn van Juventus, AC Milan en Cagliari. En uiteraard staat er een fles van de bekroonde Fradiles Memorias in de woonkamer.

Ook het ontbijt wordt in stijl aangeboden: in de lokale wijnbar!

Samen met de certificaathouders Eric van de Bospoort en Noud Cornelissen ging de ‘Smaak van Mario’ polshoogte nemen. De komende dagen volgen, tot het wijnfeest op zondag 26 mei, enkele blogs over het verblijf in Atzara. Voorlopige conclusie: nog dit jaar staat een nieuw bezoek aan Sardinië op het programma, want het eiland heeft alle verwachtingen overtroffen!!

In onderstaande video deelt Noud Cornelissen zijn eerste ervaringen. (tip: kijk ook naar het slot van het filmpje)

Erkenning voor Fradiles Memorias

De wijngaardeniers van Mario kunnen vanaf heden blij en trots zijn, want de Fradiles Memorias heeft het diploma di merito ontvangen. Het diploma van verdienste heeft Mario hoogstpersoonlijk op zijn geboorte eiland Sardinië in ontvangst genomen op de jaarlijkse wijnbeurs.

Het certificaat is een vorm van erkenning (en aanmoediging) van de landeigenaren van Atzara die wijn produceren. Fradiles (‘neven’) staan zich voor om de passie en liefde voor de Cantina Fradiles. Fradiles stelt zich daarbij ten doel het wijnerfgoed van de omgeving te herstellen en te beschermen zodat ze verbonden blijven met de traditie van Atzara.

Oktober, spannend voor Memorias!

Deze week werd deze brief door Mario Lai opgesteld voor de certificaathouders van het Lease Grape Vine Program:

 

Waarde Wijngaardeniers (Viticoltori!),

Oktober 2018 belooft weer een verrukkelijke maand te worden voor de certificaathouders van Vigneti Antichi.

We genieten nu nog van de Fradiles Memorias 2016, maar na mijn bezoek aan Sardinië hoeven we ons evenmin zorgen te maken over de smaak van 2017. In mei 2018 komen weer 2000 flessen naar Deventer voor de traditionele voorjaarsproeverij en gaan we opnieuw heerlijk genieten, zo beloof ik.

Maar eerst wacht ons nog een bijzonder spannend moment. Op 20 en 21 oktober worden op de prestigieuze Salone dei Vini de jaarlijkse wijnonderscheidingen bekend gemaakt. Ik lig nu al stiekem een nachtje wakker van de uitslag.

Een prijs zou een mooie erkenning zijn voor de gedane verrichtingen op de wijngaard in Atzara dat door steeds meer mensen wordt ontdekt als een van de mooiste plekjes op Sardinië. Atzara staat ook uitgebreid vermeld in de gids over de Borghi piu Belli d’Italia. Nog dit najaar zullen we de eerste drie appartementen openen om onze gasten te ontvangen op onze nieuwe bed en breakfastlocatie. We zitten midden in het Blue Zonegebied van Sardinië waar de mensen bovengemiddeld oud worden omdat ze daar gelukkig oud kunnen worden.

In de onlangs geopende bibliotheek aan de Stromarkt kunt u meer lezen over het fenomeen Blue Zone 🙂

Ciao

Mario Lai

P.S.:  Heeft u nog trek in de smaak van onze memorias? We hebben nog enkele flessen uit 2016 op de plank liggen. Voor onze trouwe klanten bieden we ze met een mooie korting aan. Zie jullie graag op de Keizerskroon!